Geniusz Angeli Carter w „Piekielnych Maszynach Pożądania Doktora Hoffmana” | Angela Carter’s Genius in „The Infernal Desire Machines of Doctor Hoffman”

Pamiętam wszystko.

Tak.

Wszystko doskonale pamiętam.

W czasie wojny miasto było pełne miraży, a ja byłem młody. Ale obecnie wszystko jest dość spokojne. Cienie padają tylko wtedy, gdy są oczekiwane. Ponieważ jestem tak stary i sławny, powiedzieli mi, że muszę spisać wszystkie moje wspomnienia o Wielkiej Wojnie, bo przecież wszystko pamiętam. Muszę więc zebrać wszystkie zamieszanie związane z doświadczeniem i uporządkować je tak, jak to się stało, zaczynając od początku. Muszę rozwikłać moje życie, jakby to było tyle dziergania, i wybrać z tego splątania jedyną, oryginalną nić mojego ja, jaźni, która była młodym mężczyzną, który stał się bohaterem, a potem się zestarzał. Najpierw się przedstawię.

Mam na imię Desiderio.

– Angela Carter, Piekielne Maszyny Pożądania Doktora Hoffmana

Angela Carter (1940-1992) była brytyjską autorką głównie powieści z nurtu realizmu magicznego i baśni o silnie feministycznej naturze. Carter napisała dziewięć powieści, sztuk teatralnych i opowiadań, a także była scenarzystką filmu Neila Jordana z 1984 roku opartego na jej opowiadaniu The Company of Wolves i The Magic Toyshop (1987). Niestety jej twórczość była i nadal jest w dużej mierze niedoceniana i męczy mnie to. Nie mogę uwierzyć, że nie jest bardziej znana poza Wielką Brytanią.

Byłam zaskoczona geniuszem tej pisarki. Nigdy wcześniej nie czytałam historii takich jak tej autorki. Czytanie Pasji Nowej Ewy, a także tłumaczenie jej na język polski sprawiły, że doceniam ogromnie twórczość Carter i choć jej powieści mogą wydawać się trudne do zrozumienia, ich złożoność i głębia przenosi cię do nieziemskiego świata między snem a jawą.

Piekielne Maszyny Pożądania Doktora Hoffmana opowiadają historię młodego mężczyzny o imieniu Desiderio, uwięzionego w dziwnej „wojnie rzeczywistości”, która pojawia  się w mieście, w którym mieszka. Wojna jest inicjowana przez generatory snów dr Hoffmanna, ludzie oszaleli z powodu  halucynacji i duchów, i chociaż Desiderio jest odporny na ich właściwości, ma obsesję na punkcie pojawiającej się w snach, nocą, pod postacią czarnego łabędzia, Albertynie, jedynej córki Hoffmana. W końcu, gdy sytuacja się pogarsza, szef Desiderio, Minister Determinacji, wysyła go na misję w celu zabicia makiawelicznego doktora.

Jeśli mogę powiedzieć coś o stylu pisania Angeli Carter, to autorka uwielbia intertekstualność; na przykład Hoffman to nawiązanie do Herr Drosselmeyera,  twórcy zabawek z Dziadka do Orzechów autorstwa E.T.A. Hoffmanna, ale także zdecydowanie jest ukłonem w stronę szwajcarskiego naukowca Alberta Hofmanna, który był pierwszą osobą, która wytworzyła, wzięła i badała LSD.

Wszystkie opisy Carter są oszałamiająco, poetycko szczegółowe i pełne życia. Podróż Desiderio koncentruje się na badaniu jego seksualności. Styl pisania bywa czasem przytłaczający, czasem surowy i okropny, a nawet obrzydliwy. Angela Carter zdekonstruowała i zrewidowała zachodnią tradycję literacką, używając niemieckiej filozofii romantycznej. Sugeruje, że romantyczne ideały harmonii i transcendencji mogą ograniczać wolność osobistą, więc romantyczna wyobraźnia nie daje wyzwolenia. Desiderio, osoba mieszanej rasy, mieszkaniec postkolonialnego kraju, tęskni za wyraźną tożsamością. To pokazuje romantyczne pragnienie utraconej harmonii, jednak Carter krytykuje europejską filozofię za jej potencjał do mitologizacji niebezpiecznej formy poświęcenia. Kontekst postkolonialny powieści ilustruje niebezpieczeństwo, które powstaje, gdy jakaś szczególna ideologia zyskuje przewagę, gdy romantyczne pragnienie zjednoczenia świata jest naprawdę jedynie maską absolutnej kontroli.

Piekielne Maszyny Pożądania Doktora Hoffmana to niesamowita, niepokojąca powieść, w której zanika granica między ukrytymi pragnieniami a ograniczonym potencjałem rzeczywistości. Bardzo ją polecam, aby nawet zajrzeć na chwilę do umysłu jednego z najbardziej niedocenianych pisarzy XX wieku.


I remember everything.

Yes.

I remember everything perfectly.

During the war, the city was full of mirages and I was young. But, nowadays, everything is quite peaceful. Shadows fall only as and when they are expected. Because I am so old and famous, they have told me that I must write down all my memories of the Great War, since, after all, I remember everything. So I must gather together all that confusion of experience and arrange it in order, just as it happened, beginning at the beginning. I must unravel my life as if it were so much knitting and pick out from that tangle the single, original thread of my self, the self who was a young man who happened to become a hero and then grew old. First, let me introduce myself.

My name is Desiderio.

– Angela Carter, The Infernal Desire Machines of Doctor Hoffman

Angela Carter (1940-1992) was a British author of mainly magical realism novels and retelling of  fairy tales with a strong feminist streak. Carter wrote nine novels, plays and short fiction as well she was the script writer for 1984 Neil Jordan’s movie based on her story The Company of Wolves and The Magic Toyshop (1987). Unfortunately, her work was and is still largely underappreciated and so haunting I honestly cannot believe she’s not more known outside Great Britain.

I was taken aback by the genius of this writer actually. I’ve never read writing like her before. Reading The Passion of New Eve as well as translating it into Polish made me appreciate writing of Carter and although her work can seem hard to understand, its complexity and depth  takes you to the otherworldly world of blurred lines between dream and reality.

The Infernal Desire Machines of Doctor Hoffman tells the story of a young man named Desiderio, caught in a strange “reality war” that suddenly comes to the city where he lives. A war is started by Dr Hoffmann’s generators of dreams, people go crazy seeing hallucinations and apparitions and although Desiderio is immune to their maddening properties, once he becomes obsessed with a figure that appears nightly in his dreams, a black swan he cannot think about Albertina, Dr Hoffman’s only daughter. Eventually, as the situation is getting worse, Desiderio’s boss, Minister of Determination, sends him on a mission to kill machiavellic  doctor.

If I can say something about Angela Carter’s writing is that author loves intertextuality; for example, the machiavellic Dr Hoffman is reminiscent of the ambiguous figure of Herr Drosselmeyer, the toymaker from The Nutcracker, the Mouse King by E.T.A. Hoffmann (who is also a partial namesake of Carter’s antihero), but also he’s definitely a nod to Swiss scientist Albert Hofmann create, take and learn about LSD.

All descriptions of Carter’s are stunningly, poetically detailed and lively. Desiderio’s journey is centered on exploring his sexuality. Writing is sometimes overwhelming, even harsh and terrible sometimes, digusting even. Angela Carter deconstructed and revise Western literary tradition using German Romantic philosophy. She suggests that the Romantic ideals of harmony and transcendence can limit personal freedom, so the Romantic imagination doesn’t give liberation. Desiderio, a mixed-race person, inhabitant of a postcolonial nation, yearns for a clear identity. That shows the  Romantic desire for a lost harmony, nevertheless Carter criticizes European philosophy for its potential to mythologize a dangerous form of self-sacrifice. The postcolonial context of the novel illustrates danger that  that arise when any particular ideology gains the upper hand, where the Romantic desire to unite the world is really the mask for the absolute control.

The Infernal Desire Machines of Doctor Hoffman is an amazing, disturbing novel, where the line between hidden desires and the limited potential of reality disappears. I highly recommend it and to even take a look into amazing mind of one of most underrated writers of 20th century.